AFM-onderzoek is volstrekt onnodig

Opiniebijdrage in Het Financieele Dagblad van 21-6-8

De soap rond de beleggingspolissen gaat het zoveelste seizoen in. De show liep een beetje spaak en daarom is nu de volgende ster geïntroduceerd, de AFM. Deze heeft wel gelijk een aantal voorwaarden in haar contract op laten nemen. Zo hoeven we er niet op te rekenen dat we nu eindelijk echt inzicht krijgen in de kosten want de AFM heeft de middelen niet om verzekeraars daartoe te dwingen. Dat roept twee vragen op.

Ten eerste: waarom zou de AFM wel lukken wat het IFO niet is gelukt? Ik geloof, wijs geworden door eigen ervaring, het IFO op zijn woord dat het bij een aantal maatschappijen onmogelijk is gegevens los te krijgen. Ten tweede: wat is het nut van de AFM als toezichthouder als zij geen inzicht heeft en krijgt in een van de basisvoorwaarden voor een vrije markt, de kostprijs van het product?

Uit de pers begrijp ik dat de AFM-onderzoeksopdracht bestaat uit het voornamelijk opdissen van oude waar. We weten allemaal dat de Wet op de IB 1964 levensverzekeraars een streepje voor gaf op banken. Dat werd toch rechtgetrokken met de Wet IB 2001 en meer recentelijk de bankspaarproducten? Op een overzicht hoe een beleggingsverzekering werkt, zitten we toch niet te wachten?

De theorie en waar het allemaal mis kan gaan, is in vijf minuten uitgelegd. Hebben we daar een AFM-onderzoek voor nodig? Of gaat de AFM ook een kritische blik werpen op de rol van haar voorganger, de PVK? Met de in de jaren 90 opgelegde verlaging van de rekenrente die verzekeraars in hun garantieproducten mochten hanteren, werd het verschil in de eindkapitalen tussen garantieproducten en beleggingsproducten immers wel erg groot. Temeer omdat de PVK lange tijd geen enkele eis stelde aan de voorbeeldrendementen die de verzekeraars mochten hanteren. Het solvabiliteitsrisico bij beleggingsverzekeringen ligt niet bij de verzekeraar, maar bij de klant. Wie dus aan kwam zetten met zijn suffe 3% rekenrente werd faliekant uitgelachen.

Dapper dat AFM nu een poging onderneemt maar misschien kan minister Bos een streep halen door een groot deel van de opdracht. Dat scheelt tijd want die hebben mensen met een beleggingspolis niet.